آداب دينى ميانتهى خود را عملى سازند . اين هرگز درست نيست . . . مشركان بدترين آفريدگانند ، و هر كس از اهل كتاب كه به ارزشهاى حق دينى كافر شود / 266 و نسبت به مشركان مداهنه و چاپلوسى كند ، او نيز همانند ايشان از بدترين آفريدگان است ، و در اين امر بيم دادنى واضح و رسا براى ما - يعنى ما مؤمنان به قرآن - است كه هرگز گام خود را بر جاى گامهاى علماى يهود و نصارى نگذاريم ، و نسبت به گردنكشان و مستكبران ، به طمع معترف شدن ايشان به بخشى از دين ، به سازش و مداهنه متوسل نشويم . « شرّ البريّة » تعبيرى بسيار رسا است و چنان معنى مىدهد كه آنان از هر چه خدا آفريده است گمراهترند ، ولى براى چه ؟ زيرا كه پس از آمدن بيّنه حق را طرد كرده‌اند ، و به بزرگترين فرستادهء خدا كفر ورزيدند كه فصيحترين حجت و رساترين آژير و بيم دادن را با خود آورده بود . [ 7 ] و حتى اگر مستضعفان در زمين ، براى نگاهدارى از دين خود به سر كوه‌ها و دل غارها پناه برده باشند ، و در زمين به خاطر نگاهبانى از دين خويش آواره باشند ، باز هم مؤمنان بهترين آفريدگان‌اند . « إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ - كسانى كه ايمان آوردند و كارهاى نيكو كردند ، بهترين آفريدگان‌اند . » بدان سبب كه به برترين فرستاده ايمان آوردند ، و از كاملترين برنامه پيروى كردند ، و از درخشنده‌ترين نور به هدايت رسيدند . خدا همه چيز را در زمين براى آدمى آفريد ، ولى كدام انسان ؟ آيا آن كس است كه كرامت نفس خود را از كف مىدهد ، و آن را به لجن نادانى و فريب آلوده مىكند ؟ هرگز . . . چنين كسى در نزد خدا هيچ ارزشى ندارد ، بلكه مقصود كسى است كه به خدا و رسالتهاى او ايمان داشته باشد و به انجام دادن كارهاى شايسته و نيكو بپردازد ، و در نتيجه بزرگوارترين آفريدهء خدا شود . در خبر در تأويل اين آيه از ابن عباس آمده است كه : چون نازل شد ، پيامبر - صلى اللَّه عليه و آله - به على ( ع ) گفت : « او تويى و پيروانت ، تو و شيعيانت روز